Rzecz o słuchowiskach

 

My, rodzice, doskonale pamiętamy odtwarzane z płyt winylowych czy taśm magnetofonowych słuchowiska z dzieciństwa.

Najłatwiej wyłowić z pamięci wspomnienia, którym towarzyszyły emocje, dlatego nieraz potrafimy powtórzyć po aktorach całe zdania, które słyszeliśmy dekady temu. Pamiętamy głosy i interpretacje wielkich aktorów takich jak Irena Kwiatkowska czy Wiesław Michnikowski. Mamy bohaterów, którym jesteśmy wierni i darzymy sympatią do dzisiaj, a na wspomnienie niektórych tytułów uśmiechamy się jak dzieci.

3-dodo_BIG_2

Co to jest słuchowisko? To tekst utworu literackiego, lub jego adaptacja zapisane jedynie dźwiękiem – z narracją, dialogami, muzyką, oraz efektami dźwiękowymi. Dawniej słuchowisko oznaczało przede wszystkim adaptację utworu teatralnego, dzisiaj mogą to być różne formy epickie. Współczesne realizacje słuchowisk wykorzystują techniki zbliżone do filmowych wpływając znacząco na jakość utworu. Zamiast słów „drzwi się otworzyły”, usłyszymy dźwięk ich otwierania, co z kolei da nam wiele informacji o ich wielkości, ciężkości czy tworzywie, z którego zostały zrobione. I tu otwiera się pole dla wyobraźni tak dla dzieciaków jak ich rodziców.
Wszyscy słyszeliśmy o Matysiakach – serialowej rodzinie, której losy toczą się na antenie Polskiego Radia nieprzerwanie od 1956 roku. Podobno w początkach emisji słuchowiska przy odbiornikach zasiadało 12 milionów słuchaczy.
Pierwsze słuchowisko w Polsce powstało w roku 1925. Te najpiękniejsze a zarazem najpopularniejsze słuchowiska dla dzieci, które powstały od tego czasu, to głównie adaptacje znanych baśni czy legend. Wszyscy znamy baśń o złotym ptaku, Calineczkę, Bazyliszka czy historię Czerwonego kapturka.
Poza klasycznymi radiowymi, do słuchowisk zaliczamy też dzisiaj, zdobywmarzeniaające coraz większą popularność audiobooki. Jak sama nazwa wskazuje, są to nagrania dźwiękowe zawierające odczytany przez lektora tekst powieści, dramatów, bajek, a nawet komiksów czy poezji. Słowo pisane można zamienić w słuchowisko. Ciekawe, że można również zrobić odwrotnie – zapisać słuchowisko. Robi tak Teatr Polskiego Radia, który nawet wydaje je drukiem. Zabawne, że można słuchać literaturę i czytać słuchowisko!
Pierwszą i najbardziej naturalną potrzebą dzieci jest zabawa, a jak wiadomo nie od dzisiaj najwięcej uczymy się właśnie przez zabawę. Wyobraźnia to jej podstawowy czynnik, dlatego tak ważne jest, aby dać dziecku jak największą przestrzeń do niczym nieskrępowanego uruchamiania jej. Naukowcy są zgodni, że umysł dziecka jest najbardziej chłonny i właśnie w tym okresie człowiek przyswaja najwięcej. Już nauka chodzenia, czy posługiwania się językiem ojczystym są ogromnymi osiągnięciami w życiu każdego z nas.

Wszystkiego uczymy się za pomocą zmysłów. Obserwujemy, słuchamy, powtarzamy, czujemy i smakujemy. Przyswajamy świat poprzez naśladowanie go. Poprzez kopiowanie i powielanie schematów, które nas otaczają uczymy się mechanizmów zachowań. Jest duże prawdopodobieństwo, że jeśli rodzice czytają książki, słuchają muzyki, czy chodzą do teatru,

ich dzieci będą te czynności powtarzać.

Ten sam mechanizm działa również w drugą stronę, jeśli nie czytasz, twoje dziecko nie „wyniesie z domu” czytania książek.
Poprawne mówienie do dziecka już od pierwszych dni jego życia wpływa pozytywnie na jego późniejszą artykulację, i nie chodzi tylko o sposób układania aparatu mowy, ale o wzbogacanie i poszerzanie słownictwa, sposobu formułowania zdań i komunikowania się. To jak i czy w najbliższym otoczeniu dziecka ludzie rozmawiają ze sobą, jak rozwiązują problemy wpływa bezpośrednio na jego zachowania i umiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Czyli to, z jakimi bajkami, książkami czy słuchowiskami zetknie się młody człowiek ma znaczenie.

Czy i kiedy czytać, lub włączać dzieciom audiobooka? Często, bardzo często, a nawet codziennie! Mądra zabawa, którą niewątpliwie jest czytanie, oraz słuchanie książek w formie audio wypływa korzystnie na rozwój każdego dziecka.

770Pobudza jego ciekawość świata, co motywuje do codziennej nauki na wszystkich etapach późniejszej edukacji.

Audiobooki są dobrą alternatywą dla wciąż grających telewizorów w naszych domach, oraz ciekawą propozycją na dłuższą podróż samochodem, albo codzienne dojazdy do przedszkola lub szkoły przez zakorkowane miasto. Słuchanie audio realizacji może być też natchnieniem do twórczości własnej dzieci, które przecież uwielbiają się przebierać, wcielać w różnych bohaterów i snuć niestworzenie piękne historie. Dodatkowo przygotowywanie przedstawienia czy słuchowiska jest znakomitym sposobem spędzenia razem czasu. Nie zapominajmy, że najcenniejsze, co możemy zaproponować naszym pociechom to wspólna zabawa. Mądra, twórcza i inspirująca.

zasluchane

dziewczyna-z-dmuchawcem-likely-pl-0a82c09b
Podsumowując. Klasyczne słuchowiska są przede wszystkim audio zapisem sztuk teatralnych. Z podziałem na role, z efektami dźwiękowymi i muzyką. Z łatwością mogą dotrzeć do odbiorców w miejsca, gdzie nie dociera przedstawienie teatralne. Do małych miejscowości i wsi, do szpitali, i wszędzie tam, gdzie dostęp do sztuki czy literatury jest ograniczony. Nawet do mniejszości narodowych, mieszkających za granicą i posługujących się na co dzień językiem obcym.

Słuchowiska tym bardziej pełnią tam funkcję kulturotwórczą i rozwojową.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *